Florian Cramer on sober genealogies of the (un)bound dialectic

Posted: May 24, 2011 at 3:01 pm  |  By: Rachel O'Reilly  |  Tags: , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,

Geert Lovink introduced this title panel of the conference by mainframing its attempt at Nietzchean thinking around the binding and unbinding of the book – not in terms of ethics or morality, beyond the book as a sentimental object, and more in terms of the exploded situation of the present.

Researcher and theorist Florian Cramer, currently, Centre for Creative Professions at Willem de Kooning Academy Hogeschool Rotterdam, threw up a series of very concrete genealogical provocations. Cramer came to new media as a classically trained philologist, precisely through interest in the situation of electronic literature 20 years ago, the 91 launch of electronic book applications such as Voyager and so on. The Unbound Book’s title panel evokes for him a troublingly “strong sense of deja vu”. Considering all the experimentation with multimedia writing in the 80s and early 90s that happened before net art and multimedia design, and that has now “completely stagnated” in the hands of its same early agents, Cramer asked provocatively about the elided techno-cultural links here: what does the history of artistic experimentation (indeed early electronic or not) have to do with this apparent present (nostalgic? or ahistoric?) conversation around unboundedness?

Florian Cramer @ the unbound book conference

Florian Cramer @ the unbound book conference – photo cc by-sa Sebastiaan ter Burg

David Stairs’ Boundless (1983) provides an important theoretical reference point, being emblematic of the dialectic that Cramer emphasises is always at issue:

“Binding and unbinding exist in it in a fruitful paradox, a tension that nevertheless boils down to binding as the lowest common denominator of a book. A book, in other words, is almost anything bound together, or unbound in negative reference to the former. To be unbound, after all, does not mean to be boundless.” Further, there are important spatial dimensions of being bound, alongside the temporal: bound “so that it doesn’t fall apart”, and bound in the sense of enduring coherently. For Cramer, “the idea of the book is one that can be read in 1, 5, and 100 years time.” Exceptions presented by unstable books (citing here Dieter Roth and Jan Voss‘s work, available from Amsterdam’s Bookie Woekie), only prove the rule. Yet this strong dialectical appreciation of bound/unbound “bookness” seems absent from the panel description which seems to incorrigibly describe the web rather than the book. If it were really a book, “links would be broken, social tags spammed, geo-location programming interfaces would have changed, the codecs for the video and sound … obsolete, and it wouldn’t work on your screen in 2021 anyway.”

Cramer’s point is that this is exactly what happened with electronic literature 20 years ago, carrying itself on the “exact same slogans”: “linking, multimedia, interactivity, networking.” The Expanded Books series launched by Bob Stein’s Voyager company, an apple-specific project inspired by the Powerbook in 91, is the near-same event as the ipad inspiring “unbound” literary experiments and ereading start-ups today. They are even ‘unbinding’ exactly the same texts! Noting the John Cage reference, Cramer sees that we’re almost literally revisiting George Landow’s hypertext media theory:

We must abandon conceptual systems founded upon ideas of centre, margin, hierarchy, and linearity and replace them with ones of multi-linearity, modes, links, and networks. Almost all parties to this paradigm shift, which marks a revolution in human thought, see electronic writing as a direct response to the strengths and weaknesses of the printed book. (Landow, Hypertext, 1992).

Similar enthusiasm surrounded the audiovisual media/theory of the early 90s, but film and games have stayed separate for the most part, and “it’s the same with books and the web.” Of course ebook culture has emerged, but it is embodied instead by two “commercial and anti-commercial extremes, Amazon’s Kindle e-book store and aaaarg.org… the text-cultural equivalent of iTunes and mp3 file sharing respectively.” The actual historical passage of digital music and audio is strikingly similar to the present situation of the book: “people simply shared and collected simple audio files”, just as we today sample “plain vanilla PDFs, ascii and epub files.” So in fact the book’s trajectory is: “premedieval scroll, bounded codex, computer file.” Cramer predicts: “Hardly anyone will buy interactive mulitmedia books, just as they didn’t in the 1990s.” The book becomes merely solidified by the contrary nature of the web.

From a history of artistic experimentation around the book we can be sure of this, as Drucker’s work shows.

Even in their most experimental and unstable forms, books do not leave beyond their material unity or binding. They are persistently “thought of as a whole… an entity, to be reckoned with in (their) entirety” (Drucker, 122). This is not a conservative statement, Cramer emphasies. Even classical examples of “unbound” literary books such as Marc Saporta’s Composition no. 1, Raymond Queneau’s One hundred thousand billion poems, indeed “explode the corpus,” but do so by evoking it “ex negativo.” The binding here becomes only more accentuated.

Its interesting at this point to observe that Drucker’s definition of “artist books,” the continuity of their experimentalism, coincides almost directly with present technical definitions of epublications. This is Drucker:

To remain artist’s books, rather than book-like objects or sculptural works with a book reference to them, these works have to maintain a connection to the idea of the book, to its basic form and function as the presentation of material in relation to a fixed sequence which provides access to its contents (or ideas) through some stable arrangement. Such a definition stretches elastically to reach around books which are card stacks, books which are solid pieces of bound material, and other books whose nature defies easy characterisation.

Meanwhile Cramer adumbrates more recent epub specifications in the following way:

Epublications are not limited to linear content… but the basic assumption is there is an order that is not achievable through html alone. A key concept of epublication is as multiple resources that may be consumed in a specific order. They are in essence offline media, self-contained documents with downloading features.

From this point of coincidence though, the technical, political, and aesthetic possibilities of epub experimentation is much more difficult than what the present discourses of unboundedness suggest. Cramer gives the example of the Boem Paukeslag project produced at Piet Zwarte, an effort to publish a visual poem as animation on an ereader, using entirely non-standardized code. This was only possible through extreme amounts of crude technical hacking, with the result restricted to reading on this single hacked device. The gesture of the work is this exercise of difficult possibility in the era of ereading.

Cramer ended by ruminating on the increased interest in and mainstreaming of artist books today, as a “genre of graphic design.” Print itself here seems to be becoming a “boutique niche of materiality.” This is its entropy: “all print books strive to become coffee table books, often with warm, fuzzy and unbound characteristics”. The artist book becomes a real or auratic object, and tech art schools become implicated in “producing boutique collectiables for rich people,” not unlike vinyl collection. The image of the young Nick Carraway in the Great Gatsby, enamoured by the great library at the houseparty of the Long Island bourgoise, and picking up up a book from a shelf only to realise that not one on the shelf had been read, seems to resonate even more strongly in the present. Electronic books in contrast are the cheap paperback books of our time, for better and for worse.

PDF of presentation available here: Unbound Book.

Gerlof Donga: Digitaal studeren 2011

Posted: May 23, 2011 at 2:52 pm  |  By: Suzanne Schram  |  Tags: , , ,

A short synopsis in English of Gerlof Donga’s presentation ‘Digital studying 2011’.

Gerlof Donga, research coordinator usability for Amsterdam E-boekenstad, started the workshop E-readers in Dutch Education with a presentation about digital studying. He explained that research should be done to investigate how e-readers can be used in education. Gerlof started the presentation with explaining the difference between reading for entertainment and reading for information assessment. The investigation as to whether e-readers are suitable for studying has yet to be determined. In order to understand information, people actively use the text. The e-reader should support the different reading strategies. E-boekenstad is working on two research initiatives to investigate whether e-readers can support the different reading strategies. One research initiative is executed in cooperation with Microsoft to test the e-reading platform Yindo. The other research venture is in cooperation with Paerson to test the eText viewer. Gerlof ends his presentation by saying that research must be done with both students and lecturers, because lecturers are the driving force behind the implementation of e-readers in education.

Gerlof Donga @ the unbound book conference – photo cc by-sa Sebastiaan ter Burg

Gerlof Donga, Onderzoekslijncoördinator usability en docent onderzoeker binnen het project Amsterdam E-boekenstad, begon de workshop E-readers in Dutch Education met een presentatie over digitaal studeren. Hij legde uit dat digitaal lezen nu pas echt gaat doorbreken. De vraag is nu hoe boeken moeten worden uitgeleverd: offline op de e-reader of op internet via een portal? Veel boeken worden via een online portal aangeboden. Gerlof vertelde: “2011 is the year of the tablet wars.” We gaan nu pas uitvinden wat e-readers gaan betekenen nu we de hype voorbij zijn. In de nabije toekomst komen we erachter wie de leiding krijgt op e-reading gebied. Gerlof vertelt dat het interessant is om te onderzoeken hoe studenten hun iPad gebruiken. De studenten gebruiken hun iPad voornamelijk voor gaming, video en muziek. Hij merkt op dat er op het moment weinig apps zijn voor informatie verwerking of voor lezen.

Gerlof vervolgde de presentatie met het uitleggen van het onderscheid tussen lezen voor ontspanning en het lezen om informatie te verwerken. Het lezen voor ontspanning is het hype gedeelte van e-reading en heeft een hoge vlucht genomen. Teksten die bedoelt zijn voor informatie verwerking worden ook elektronisch aangeboden, deze teksten worden echter afgedrukt om te lezen. Om studeren mogelijk te maken op een e-reader moet eerst worden vastgesteld hoe men leest om informatie te verwerken. Om informatie te begrijpen moet je actief bezig zijn met de stof en je moet van gedachte kunnen wisselen met anderen. De e-reader moet alle verschillende leesstrategieën ondersteunen: oriënterend lezen, globaal lezen, intensief lezen, kritisch lezen, studerend lezen en zoekend/doelgericht lezen.

Oriënterend lezen: de lezer moet kunnen bepalen of de tekst bruikbaar is. Dit wordt op het moment niet ondersteunt door de portals. De portals geven niet duidelijk weer wat elk boek behandelt.
Globaal lezen: de tekst skimmen, de lezer moet snel de hoofdzaken kunnen zoeken in een tekst. Ook deze fuctie wordy niet goed ondersteund. Zover de functie snel bladeren aanwezig is bij E-inkt readers werkt het maar beperkt.
Intensief lezen: de tekst kunnen begrijpen is mogelijk bij gebruik van een e-reader.
Kritisch lezen: bepalen of een tekst betrouwbaar is wordt niet ondersteund door de portals.
Studerend lezen: de tekstinhoud verwerken en onthouden. De ondersteuning van studerend lezen hangt af van de e-reader. Sommige portals hebben moeite met het weergeven van een snippet van informatie.
Zoekend / doelgericht lezen: Interactie met de tekst en nadenken over de tekst. Sommige e-readers ondersteunen navigatie door de tekst.

E-readers moeten al deze stappen kunnen ondersteunen. Gerlof legt uit dat ze dit willen onderzoeken. Kunnen deze leesstrategieën losgelaten worden op de portals? Hebben deze portals een meerwaarde? Gerlof vertelt dat E-boekenstad bezig is met twee onderzoeken. Het Yindo onderzoek in samenwerking met Microsoft is al gestart. Dit is een onderzoek waar 20 studenten aan meedoen om de usability aspecten van het e-readingplatform Yindo te onderzoeken. In het andere onderzoek, dat momenteel in voorbereiding is, wordt de eText viewer onderzocht in samenwerking met Paerson. Aan dit onderzoek gaan ook 20 studenten meedoen.

Gerlof legt uit dat studenten het niet erg vinden om te lezen van een scherm omdat ze daar gewend aan zijn. Waar studenten wel moeite mee hebben is navigatie want op het moment biedt papier veel betere navigatie. Gerlof vertelt wat belangrijke wensen voor e-readers zijn. Echter veel wensen zijn op het moment nog niet of slecht mogelijk bij de verschillende e-readers. Een van de wensen is usability van e-readers omdat het belangrijk is om te bepalen waar de lezer is in de tekst. Lezers willen vooruit en achteruit kunnen in een tekst. Ze willen kunnen bladeren naar een bepaalde paragraaf of hoofdstuk. Bij veel e-readers kun je hiervoor de index gebruiken, via een zoekopdracht. Maar de indexen van de meeste digitale boeken bieden weinig interactie. Gerlof legt uit dat de Mobipocket bijvoorbeeld weer bladzijdennummering toevoegt. Bij veel e-redeaders is het moeilijk om vooruit te gaan in een tekst of naar een bepaald hoofdstuk te gaan. Actief bezig zijn met een tekst wordt slecht ondersteunt zoals markeren, gebruik van bladwijzers, ezelsoren en annoteren. Bij een digitaal boek wil je kunnen aangeven waarom je een bladwijzer hebt gemaakt. De mogelijkheid van annotatie wordt door Amazon opgelost met een toetsenbord, ook een virtueel toetsenbord is mogelijk. Je wilt ook dat de annotatie zichtbaar wordt wanneer je de tekst deelt met anderen. Een andere wens is meta-annotatie, dit maakt het mogelijk om na te gaan op welk tijdstip een annotatie geplaatsts is en hoeveel er van een boek is gelezen en hoe vaak. Ook een woordenboek moet aanwezig zijn en internet toegang. E-readers moeten ook audio ondersteunen, zodat de lezer de stof ook auditief tot zich kan nemen.

Gerlof eindigde de presentatie met de mogelijkheden voor vervolg onderzoek. Onderzoek moet worden gedaan onder zowel studenten als docenten. De docenten zijn de drijvende kracht omdat als zij tegen studenten zeggen dat ze een bepaalde e-reader moeten gebruiken dit ook echt gebeurd. Voor het onderzoek moeten de studenten langdurig testen in hun thuis omgeving.

Voor meer informatie:
http://www.e-boekenstad.nl/

http://e-boekenstad.wikispaces.com/

Klik hier voor het artikel uit de Havana over de workshop ‘E-readers in Dutch Education’:

http://e-boekenstad.nl/unbound/wp-content/uploads/2011/05/havana33_25mei2011.pdf

Joost Kircz: Belangrijkste inzichten van griffieproject E-boekenstad

Posted: May 23, 2011 at 1:32 pm  |  By: Suzanne Schram  |  Tags: , , ,

A short synopsis in English of Joost Kircz’s presentation ‘Most important results of user research Griffieproject E-boekenstad’.

Joost Kircz, project manager of E-boekenstad, explains in the second presentation of the workshop E-readers in Dutch Education about the research results of the griffieproject. The aim of this research was to find out what the consequences are of both tablets and e-readers. The iRex and the iPad were tested by counselors because they read a lot of texts every week. Another aim of this research is to investigate what is needed for a local government to work completely digital. Joost gave some of the results: 11% of the councilors prints out the text and saves it, 18% saves everything on paper and 37% saves everything digital. How do the councilors use the material? 60% mark in and around the texts, 30% marks pages and 52% create their own texts. Which functionalities of an e-reader are important according to the councilors? In order of importance: readability, search function, text editing, scrolling speed, battery life, memory, screen size, weight and private use. However the research showed that not only the functionalities of the e-reader are important, but also the communicative process for the transition from paper to digital. For accepting the digitization process, both trust and awareness are important. This research made the counselors aware that not only is a suitable device essential, but also document management and structure.

Joost Kircz @ the unbound book conference – photo cc by-sa Sebastiaan ter Burg

Joost Kircz, projectleider van E-boekenstad, vertelt in de tweede presentatie van de workshop E-readers in Dutch Education over de onderzoeksresultaten van het griffieproject. Het doel van dit onderzoek is om een beeld te krijgen van de consequenties van de verschillen tussen tablets en e-readers. Om dit te onderzoeken moeten testen worden gedaan met mensen die bewust en consciëntieus veel moeten lezen. Daarom is ervoor gekozen om de e-reader iRex en de iPad te testen onder gemeenteraadsleden omdat zij per week erg veel teksten lezen en verwerken. Een ander doel van dit onderzoek is om te onderzoeken wat er voor nodig is om een gemeente digitaal te laten werken. Dit onderzoek is uitgevoerd in samenwerking met Notubiz en Docwolves.

Aan het onderzoek deden gemeenteraadsleden, griffiers en burgemeesters mee. Joost gaf eerst enkele cijfers over het onderzoek. De enquête werd gehouden onder 241 raadsleden en werd ingevuld door 37%. Ook vond er tijdens het onderzoek individuele gebruikersgesprekken plaats. Per vergadering worden 106 pagina’s gelezen. 11% van de raadsleden print het uit en bewaard het, 18% bewaart alles op papier en 37% bewaart alles digitaal. Zij besteden gemiddeld 17 uur per week aan hun werk als raadslid. Hoe gaan de raadsleden om met het materiaal? 60% markeert in en om de tekst, 30% markeert de pagina en 52% maakt eigen teksten.

Welke functionele eisen van een e-reader vinden de raadsleden belangrijk? Op volgorde van belang: leesbaarheid, zoekfunctie, tekstbewerking, bladersnelheid, batterijduur, geheugen, schermgrootte, gewicht en privégebruik. Niet alleen de functionele eisen zijn belangrijk, ook het communicatieve proces rondom het vervangen van papier naar digitaal is belangrijk. Om de digitalisering te accepteren is bewustwording en vertrouwen belangrijk. Door het onderzoek werden de gemeenteraadsleden bewust dat niet alleen een geschikt apparaat nodig is maar ook de structuur van de documenten en documentbeheer zijn belangrijk.

Joost vertelt dat het onderzoek uitkwam op dezelfde problemen als die er in het onderwijs zijn. Hij vond het een leuk onderzoek om te doen en de raadsleden waren volgens hem ideale proefkonijnen: ze zijn precies, ze lezen veel en ze willen veel lezen. Joost eindigde zijn presentatie met de conclusie dat de gemeente het hele werkproces moet aanpassen om papier arm te werken, alleen e-readers inzetten zet volgens hem geen zoden aan de dijk. Om dit te illustreren haalde Joost een quote aan uit het onderzoek: “Wellicht is het een idee als je met de e-reader ook kunt printen.”

Het eindrapport van het onderzoeksproject Gemeentegriffies: http://www.e-boekenstad.nl/wp-content/2011/04/Def-eindrapportage-gebruikersproef-griffieproject-Kreutzer-070411.pdf

Voor meer informatie:
http://www.e-boekenstad.nl/

http://e-boekenstad.wikispaces.com/

Klik hier voor het artikel uit de Havana over de workshop ‘E-readers in Dutch Education’:

http://e-boekenstad.nl/unbound/wp-content/uploads/2011/05/havana33_25mei2011.pdf

Jacob Molenaar: Vervolgonderzoeken van Amsterdam E-boekenstad

Posted: May 22, 2011 at 10:51 pm  |  By: Suzanne Schram  |  Tags: , , , , ,

A short synopsis in English of Jacob Molenaar’s presentation ‘Future research of Amsterdam E-boekenstad’

Jacob Molenaar, consultant and project manager in the field of e-learning, ended the workshop E-readers in Dutch Education with a presentation on research which E-boekenstad is planning to do in the future. He started his presentation with the results of previous research. The most important result was that using an e-reader in education is only useful if it provides added value. It showed that research must be done to find out what the added value is of using e-readers instead of traditional study materials. The two planned researches, in cooperation with Sdu Uitgevers and Noordhoff Uitgevers, investigate the added value of proceeds in learning. The two different pieces of research investigate different theories as to how e-readers could increase the proceeds to learning. The first theory, which is applied in the experiment with Sdu, explains that an e-reader can stimulate a more structured study experience. The e-reader contains a level system which forces the student to read all the study material. The second theory, which is applied in the experiment with Noordhoff Uitgevers, believes the e-reader can stimulate a more free and associative study experience. The e-reader lets the student decide what he/she wants to read. Jacob ended his presentation by saying that they did not have a hypothesis of which method will lead to higher proceeds and better results in learning.

Jacob Molenaar @ The Unbound Book Conference photo cc by-sa Sebastiaan ter Burg

Jacob Molenaar, adviseur en projectleider op het gebied van kennismanagement, multichannel uitgeven en e-learning, eindigde de sessie E-readers in Dutch Education met een workshop over onderzoeken die E-boekenstad nog gaat doen.

Jacob begon de presentatie met de belangrijkste uitkomsten van voorgaand onderzoek. Hij vertelde dat er veel gebeurd is in de loop van het programma. In het begin werd er gebruik gemaakt van e-ink e-readers en nu word de iPad gebruikt. Wat heeft E-boekenstad geleerd van deze onderzoeken? Jacob laat weten dat eerder onderzoek met de iRex aantoonde dat studenten het gebruik van het apparaat verworpen. Zij ervaarde het gebruik van de iRex zeer negatief. Velen stopten al halverwege met het onderzoek, ze gingen terug naar het boek. De iRex had veel technische problemen. De uitkomst van het onderzoek was dat het geen zin heeft om studiemateriaal op het apparaat te zetten omdat het geen enkele meerwaarde oplevert. De resultaten gaven aan dat er opzoek moest worden gegaan naar de meerwaarde van het apparaat ten opzichte van het gebruik van traditioneel studiemateriaal.

Maar wat is de meerwaarde die studiemateriaal kan opleveren? De student wil misschien wel een prijsvoordeel en de docent vindt misschien beschikbaarheid van lesmateriaal belangrijk. Maar Jacob vertelde dat naar deze twee vormen van meerwaarde geen onderzoek zal worden gedaan. In de twee geplande onderzoeken, in samenwerking met Sdu Uitgevers en Noordhoff Uitgevers, wordt opzoek gegaan naar de meerwaarde in leeropbrengst. Onderzoek wordt gedaan naar het multimedialiseren van lesmateriaal door het toevoegen van filmpjes en websites. Hierin zit de impliciete aanname dat studeren leuker en efficiënter wordt door toevoeging van multimediaal materiaal.

Jacob legt uit dat er twee tegengestelde denkrichtingen zijn wat betreft de meerwaarde die e-readers kunnen opleveren voor leeropbrengst. Beide denkrichtingen zullen worden onderzocht in de twee geplande onderzoeken. De eerste denkrichting gaat er vanuit dat de e-reader kan leiden tot een meer gestructureerde studeerervaring. Dit wordt bereikt doormiddel van een levelsysteem die de student dwingt om al het lesmateriaal tot zich te nemen. De tweede denkrichting gaat er echter vanuit dat de e-ereader kan leiden tot een meer vrije/associatieve studeerervaring. De e-reader kan vrijheid aanbieden aan de student door de student zelf te laten kiezen welk studiemateriaal hij/zij wil gebruiken. Educatieve content bevat veel studeerhulp zoals materiaal dat voorkennis activeert, toetsen en samenvattingen. Maar het blijkt dat deze studeerhulp weinig wordt gebruikt door studenten.

Het experiment met Sdu is op de eerste methode gericht. Studeerhulp kan afgedwongen worden door een filmpje te laten zien voordat de student aan een hoofdstuk kan beginnen, zodat voorkennis geactiveerd wordt. Halverwege en aan het eind van het boek kunnen toetsen worden geplaatst. Het experiment met Noordhoff Uitgevers is gericht op de andere denkrichting. De e-reader kan het mogelijk maken om heel associatief door de tekst te navigeren. Het boek ziet eruit als een encyclopedie, met kleine lemma’s informatie die op een mindmap-achtige manier zijn weergegeven. Voor beide onderzoeken wordt gebruik gemaakt van twee onderzoeksgroepen van 100 studenten. Een van de groepen werkt met de papieren equivalent en de andere groep gebruikt de proefopstelling. Beide groepen maken na afloop een (kenniss)toets om te kijken of er een verschil is in leeropbrengst.  Daarna worden de uitkomsten van de twee onderzoek vergeleken. Jacob laat weten dat ze nog geen hypothese hebben over welke methode een hogere leeropbrengst zal opleveren.

Voor meer informatie:
http://www.e-boekenstad.nl/

http://e-boekenstad.wikispaces.com/

Klik hier voor het artikel uit de Havana over de workshop ‘E-readers in Dutch Education’:

http://e-boekenstad.nl/unbound/wp-content/uploads/2011/05/havana33_25mei2011.pdf